Łazanki z kapustą i pieczarkami – tradycyjny przepis krok po kroku

Łazanki z kapustą i pieczarkami to dobra propozycja dla osób, które lubią domowe, proste jedzenie z patelni i nie boją się chwilę posiekać, podsmażyć i poddusić. Sprawdzą się, gdy potrzebny jest tani, sycący obiad na kilka porcji, który można łatwo odgrzać. Wersja z kiszoną kapustą ma wyrazisty, lekko kwaśny smak, a pieczarki dodają głębi i „mięsistości”. To danie lubiane przez wegetarian, ale łatwo zmienić je też w typowo mięsny comfort food.

Składniki na łazanki z kapustą i pieczarkami (4–5 porcji)

Do tradycyjnych łazanek najlepiej użyć makaronu w kształcie małych kwadratów. Jeśli nie ma go pod ręką, można zastąpić innym krótkim makaronem, ale kształt kwadracików robi robotę przy klasycznym wydaniu.

• 300–350 g makaronu łazanki
• 400 g kiszonej kapusty (waga po odciśnięciu)
• 300 g białej kapusty (ok. 1/4 małej główki) – opcjonalnie, ale warto
• 300–400 g pieczarek
• 2 średnie cebule
• 3–4 łyżki oleju lub smalcu (może być miks, do podsmażania)
• 1–2 łyżki masła – na koniec do wykończenia smaku
• 1 liść laurowy
• 3–4 ziarna ziela angielskiego
• 1/2 łyżeczki cukru (do zbalansowania kwaśności kiszonej kapusty)
• 1 płaska łyżeczka soli na start (reszta do smaku)
• świeżo mielony czarny pieprz – minimum 1/2 łyżeczki, lepiej więcej
• ewentualnie 1/2 łyżeczki majeranku lub kminku, jeśli lubiana jest taka nuta
• woda lub bulion warzywny do duszenia kapusty (ok. 200–300 ml)

Opcjonalnie wersja niewegetariańska:

Można dodać 100–150 g wędzonego boczku lub kiełbasy podsuszanej – podsmażone razem z cebulą mocno zmienia charakter dania, nadając mu typowo „bigosowy” klimat.

Przygotowanie łazanek z kapustą i pieczarkami krok po kroku

1. Przygotowanie kiszonej kapusty
   Kiszoną kapustę spróbować. Jeśli jest bardzo kwaśna, przepłukać krótko pod zimną wodą i dobrze odcisnąć w dłoniach. Posiekać ją drobniej, żeby pasowała wielkością do makaronu. Zbyt długie i grube nitki będą niewygodne do jedzenia.
2. Duszenie kiszonej kapusty
   W szerokim garnku rozgrzać 1–2 łyżki oleju, wrzucić kapustę kiszoną, liść laurowy, ziele angielskie, dodać cukier i wlać ok. 200 ml wody lub bulionu. Przykryć i dusić na małym ogniu przez 30–40 minut, od czasu do czasu mieszając. Jeśli płyn odparuje zbyt szybko, dolewać po kilka łyżek wody.

   Kapusta powinna zmięknąć, ale nie rozpadać się zupełnie – to ma być raczej lekko sprężyste, nie papka.

3. Przygotowanie białej kapusty
   Białą kapustę oczyścić z zewnętrznych liści, wyciąć głąb. Poszatkować w cienkie paseczki, a potem lekko posiekać, żeby kawałki nie były zbyt długie. Wrzucić do oddzielnego garnka, zalać wrzątkiem tak, aby tylko przykrył kapustę, lekko posolić. Gotować ok. 10–12 minut, aż zmięknie, ale pozostanie delikatnie chrupka.

   Następnie odcedzić i dobrze odparować, nawet chwilę przetrzymać na suchej gorącej patelni lub w garnku, mieszając – nadmiar wody rozrzedzi smak łazanek.

4. Gotowanie makaronu łazanki
   W dużym garnku zagotować sporą ilość wody, mocno posolić (jak na klasyczny makaron – woda ma być wyraźnie słona). Makaron łazanki wrzucić na wrzątek i ugotować al dente zgodnie z instrukcją na opakowaniu, zwykle 7–9 minut. Po ugotowaniu odcedzić i przelać krótko gorącą wodą, żeby oddzielić ziarna, ale nie studzić całkiem.

   Po odlaniu warto wymieszać makaron z łyżką oleju lub małą ilością masła, żeby się nie sklejał, zanim trafi na patelnię z kapustą.

5. Przygotowanie pieczarek
   Pieczarki oczyścić, w razie potrzeby szybko opłukać i dobrze osuszyć. Pokroić w plasterki lub półplasterki (w zależności od wielkości kapeluszy). W szerokiej patelni rozgrzać 1–2 łyżki oleju. Wrzucać pieczarki na dobrze rozgrzany tłuszcz partiami, tak aby się smażyły, a nie dusiły we własnym soku.

   Najpierw pozwolić im puścić wodę i odparować ją na sporym ogniu, nie mieszać zbyt często. Dopiero gdy zbrązowieją, delikatnie zamieszać i doprawić solą oraz sporą ilością świeżo mielonego pieprzu. Usmażone pieczarki odsunąć na bok lub przełożyć do miski.

6. Cebula i ewentualny boczek/kiełbasa
   Cebule obrać i pokroić w drobną kostkę. Na tej samej patelni (po pieczarkach) rozgrzać jeszcze 1 łyżkę tłuszczu, wrzucić cebulę i smażyć na średnim ogniu przez 8–10 minut, aż będzie szklista i lekko zrumieniona. Jeśli używany jest boczek lub kiełbasa, najpierw wytopić je na patelni, a dopiero potem dodać cebulę i wspólnie zrumienić.

   To właśnie dobrze wysmażona cebula mocno podbija smak całych łazanek – nie warto się spieszyć na tym etapie.

7. Połączenie kapust
   Gdy kiszona kapusta jest miękka, wyjąć z niej liść laurowy i ziele angielskie (żeby nikt nie trafił zębem podczas jedzenia). Do kiszonej kapusty dodać odcedzoną, obgotowaną białą kapustę. Wymieszać, doprawić solą i pieprzem, ewentualnie majerankiem. Dusić razem jeszcze 5–10 minut, żeby smaki się połączyły. Jeśli w garnku jest dużo płynu, odkryć i pozwolić mu odparować – masa kapuściana powinna być soczysta, ale niezbyt wodnista.
8. Łączenie wszystkiego na patelni
   Na dużej, szerokiej patelni (lub w największym garnku) połączyć: mieszankę kapust, usmażone pieczarki, zrumienioną cebulę (i ewentualnie mięso). Wymieszać dokładnie, a na końcu dorzucić ugotowany makaron łazanki.

   Na tym etapie warto pracować na średnim ogniu i pozwolić całości chwilę się podsmażyć, mieszając co jakiś czas, żeby makaron lekko „złapał” smak i aromat kapusty oraz pieczarek.

9. Ostateczne doprawienie łazanek
   Dodać 1–2 łyżki masła i dokładnie wymieszać, aż się rozpuści i oblepi makaron oraz kapustę. Spróbować i doprawić: na pewno czarnym pieprzem (to danie bardzo go lubi), solą w razie potrzeby, ewentualnie jeszcze odrobiną majeranku lub szczyptą kminku.

   Gotowe łazanki odstawić na 5–10 minut pod przykryciem. Po krótkim „odpoczynku” smak jest pełniejszy, a całość bardziej spójna.

Dobre łazanki z kapustą i pieczarkami nie powinny być ani przesuszone, ani pływać w sosie. Idealna konsystencja to lekko soczysta, ale „zwarte” danie z patelni, w którym każdy widelec nabiera makaronu, kapusty i pieczarek jednocześnie.

Wartości odżywcze łazanek z kapustą i pieczarkami

Orientacyjnie, przy porcji ok. 350–400 g (1 solidna porcja obiadowa):

– Energia: ok. 500–650 kcal (zależnie od ilości tłuszczu i dodatków mięsnych)
– Białko: 15–20 g (makaron + pieczarki, więcej w wersji z boczkiem/kiełbasą)
– Węglowodany: 70–80 g (głównie z makaronu)
– Tłuszcz: 15–25 g (olej, masło, ewentualnie tłuszcz z mięsa)
– Błonnik: 6–9 g (kapusta kiszona i biała, makaron)

Kiszona kapusta dostarcza sporo witaminy C, jednak część ulega rozkładowi podczas długiego duszenia. Mimo to danie jest całkiem sycące i daje porządną dawkę błonnika, zwłaszcza przy dodatku większej ilości kapusty.

Jak podawać łazanki z kapustą i pieczarkami

Łazanki najlepiej smakują na ciepło, prosto z patelni, lekko przysmażone. Dobrze znoszą też lekkie odgrzanie następnego dnia – część osób twierdzi wręcz, że wtedy są jeszcze lepsze.

Do podania można dorzucić:

• posiekany świeży koperek lub natkę pietruszki – odświeża smak, szczególnie gdy kapusta jest bardzo wyrazista,
• łyżkę kwaśnej śmietany na porcję – złagodzi kwaśność kiszonej kapusty i zaokrągli smak,
• prosty surówkowy dodatek (np. starta marchewka z jabłkiem) – jeśli zależy na lżejszym, bardziej warzywnym obiedzie.

To jedno z tych dań, które dobrze „nosi się” w lunchboxie. Wystarczy przełożyć porcję do pojemnika, w pracy czy szkole podgrzać w mikrofalówce i zamieszać – makaron, jeśli nie był rozgotowany, dalej będzie trzymał formę.

Przechowywanie i odgrzewanie łazanek

Jak przechowywać łazanki z kapustą i pieczarkami w lodówce

Gotowe łazanki należy całkowicie wystudzić, a dopiero potem przełożyć do pojemnika i wstawić do lodówki. Dobrze zrobione, o odpowiedniej ilości tłuszczu, spokojnie postoją 2–3 dni. Kapusta kiszona naturalnie przedłuża trwałość dania, ale nie zwalnia to z podstawowych zasad higieny.

Przy odgrzewaniu na patelni warto dodać łyżkę wody lub odrobiny bulionu i minimalnie tłuszczu, po czym podgrzewać na średnim ogniu, często mieszając. Łazanki z czasem lekko wysychają, więc taka „dolewka” przywraca im odpowiednią soczystość.

Mrożenie łazanek – czy to ma sens?

Łazanki można mrozić, ale warto mieć świadomość, że makaron po rozmrożeniu będzie miększy niż świeży. Jeśli planowane jest mrożenie, makaron warto ugotować wyraźnie al dente (nawet o 1–2 minuty krócej niż w instrukcji). Po ostudzeniu porcjować do woreczków lub pojemników, dobrze ubijać, usuwając nadmiar powietrza.

Rozmrażać najlepiej w lodówce, a potem podsmażyć na patelni z niewielką ilością tłuszczu. Smak pozostanie bardzo przyzwoity, choć tekstura makaronu będzie nieco bardziej miękka.

Wariacje i zamienniki w łazankach z kapustą i pieczarkami

Wersja bardziej fit i lżejsza

Aby odchudzić danie, można postawić na więcej kapusty, mniej makaronu. Zamiast 300–350 g makaronu użyć 200 g, za to zwiększyć ilość białej kapusty do 500 g. Tłuszcz ograniczyć do 3–4 łyżek łącznie (bez dodatkowego masła na końcu), a ewentualny boczek czy kiełbasę pominąć.

Dobrym pomysłem jest też użycie makaronu pełnoziarnistego – doda porządnej dawki błonnika i ma bardziej orzechowy smak, który pasuje do kapusty i pieczarek.

Łazanki jak mały wege bigos

Jeśli smak ma być jeszcze bardziej „bigosowy”, można zwiększyć udział kiszonej kapusty, np. do 600–700 g, zminimalizować białą kapustę, dodać odrobinę koncentratu pomidorowego (1–2 łyżki) do duszenia kiszonej kapusty i dorzucić suszonych śliwek (2–3 drobno posiekane). Powstanie wtedy coś pomiędzy łazankami a szybkim bigosem w wersji bezmięsnej.

Czym zastąpić pieczarki

Jeśli akurat brak pieczarek, albo ktoś ich nie lubi, można sięgnąć po:

– inne grzyby: boczniaki, podgrzybki mrożone, kurki (najpierw solidnie odparować i podsmażyć),
– soczewicę (zieloną lub brązową, ugotowaną al dente) – da podobną „mięsistość” w wersji wegetariańskiej,
– drobno kostkowany i porządnie zrumieniony wędzony tofu – szczególnie jeśli zależy na efekcie „boczku” bez mięsa.

W każdym przypadku warto pamiętać o porządnym zrumienieniu dodatków na patelni – to właśnie reakcja Maillarda, czyli brązowienie na powierzchni, daje pełniejszy smak i sprawia, że łazanki nie są nijakie.