Wątróbka drobiowa daje delikatniejszy pasztet niż wieprzowa, ale pod jednym warunkiem: smażyć ją krótko, maksymalnie 4-5 minut łącznie, tak by środek został ledwie różowy. Dalej wszystko robi blender i masło. Wcześniejsze moczenie w mleku usuwa gorycz, a duszona cebula z jabłkiem dodaje słodyczy i zaokrągla smak. Efekt to gładka, aksamitna pasta, która po schłodzeniu da się równo smarować na świeżym chlebie. Z podanej porcji wychodzą dwa słoiki po 250 ml.
Składniki na pasztet z wątróbki drobiowej
Wątróbka powinna być świeża, jasnobrązowa, wilgotna i bez kwaśnego zapachu. Masło ma być prawdziwe, bo w tym daniu stanowi połowę smaku.
- 500 g wątróbki drobiowej
- 250 ml mleka (do moczenia)
- 180 g masła, z czego 130 g w temperaturze pokojowej do pasty, 30 g do smażenia i 50 g do zalewy (łącznie więcej niż 180 g, bo część idzie na zalewę, patrz niżej: 210 g w sumie)
- 2 średnie cebule (ok. 250 g)
- 1 kwaśne jabłko, np. szara reneta lub antonówka (ok. 120 g)
- 2 ząbki czosnku
- 3 łyżki brandy lub koniaku
- 2 łyżki śmietanki 30%
- 1 łyżeczka suszonego majeranku
- ½ łyżeczki suszonego tymianku
- ¾ łyżeczki soli, plus do doprawienia
- ½ łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
- szczypta gałki muszkatołowej
- szczypta mielonego ziela angielskiego
- 1 mały liść laurowy i kilka ziarenek pieprzu do ozdoby
Przygotowanie
- Oczyścić wątróbkę. Odciąć błonki, żyłki i wszelkie zielonkawe przebarwienia, bo to ślady żółci, która daje gorzki posmak. Zalać mlekiem i odstawić do lodówki na 30-60 minut. Dłużej nie trzeba. Odcedzić i dokładnie osuszyć papierowym ręcznikiem, bo mokra wątróbka będzie się dusić zamiast smażyć.
- Zeszklić cebulę. Cebulę pokroić w cienkie piórka i smażyć na 2 łyżkach masła (ok. 30 g) na średnio małym ogniu przez 12-15 minut, aż będzie złota i miękka. Nie zrumieniać na brąz, bo pasztet zrobi się gorzkawy. Jabłko obrać, pokroić w kostkę i dodać na ostatnie 5 minut. Czosnek wcisnąć na ostatnią minutę. Przełożyć wszystko do miski.
- Usmażyć wątróbkę. Na tej samej patelni rozgrzać odrobinę masła, ale tylko tyle, by pokryło dno. Patelnia musi być mocno rozgrzana. Wątróbkę smażyć partiami, po 2-2,5 minuty z każdej strony, żeby kawałki się nie dusiły. W środku mają być jeszcze lekko różowe, bo resztę zrobi ciepło resztkowe i blendowanie. Solić dopiero pod koniec.
- Zdeglasować brandy. Wszystkie kawałki wątróbki wrzucić z powrotem na patelnię, wlać alkohol i gotować ok. 1 minutę, mieszając i zbierając osad z dna. Alkohol może się zapalić, więc patelnię trzymać z dala od okapu i palącego się płomienia.
Dalej wszystko dzieje się szybko, dopóki masa jest ciepła, ale nie gorąca.
- Zblendować. Wątróbkę z patelni, cebulę z jabłkiem, majeranek, tymianek, pieprz, gałkę i ziele angielskie przełożyć do wysokiego naczynia. Miksować 2-3 minuty, aż masa będzie zupełnie gładka. Następnie dodawać miękkie masło (130 g), po kilka kostek, nie przerywając miksowania. Na koniec wlać śmietankę. Spróbować i w razie potrzeby dosolić, bo po schłodzeniu pasztet wydaje się mniej słony.
- Przetrzeć przez sitko. Ten krok można pominąć, ale przetarcie przez drobne sitko szpatułką daje wyraźnie bardziej jedwabistą konsystencję, jak w pasztetach z dobrej delikatesowej lady. Zajmuje 5 minut.
- Napełnić słoiki. Masę przełożyć do wyparzonych słoików lub kokilek, delikatnie uderzając o blat, żeby wyszły pęcherzyki powietrza. Wygładzić wierzch i zostawić ok. 1 cm wolnego miejsca.
- Zalać masłem. Pozostałe 50 g masła rozpuścić w rondelku na małym ogniu i zebrać pianę. Wylać klarowną część na wierzch pasztetu. Na środku położyć listek laurowy i parę ziaren pieprzu. Całość schłodzić minimum 6 godzin, a najlepiej całą noc.
Masa do blendowania powinna mieć ok. 50°C. Zbyt gorąca topi masło i pasztet po schłodzeniu się rozwarstwia. Zbyt zimna nie połączy się z tłuszczem i będzie zbita.
Wartości odżywcze pasztetu z wątróbki
Porcja 50 g (mniej więcej gruba warstwa na kromce) to około 150 kcal, ok. 5 g białka, 13 g tłuszczu i 2 g węglowodanów. Wątróbka jest bogatym źródłem żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego i witaminy A. Jedna porcja pokrywa dzienne zapotrzebowanie na witaminę A w kilkudziesięciu procentach, dlatego pasztet nie powinien być codziennym dodatkiem. Kobiety w ciąży powinny go unikać ze względu na bardzo wysoką zawartość retinolu.
Warianty pasztetu z wątróbki
Pasztet z wątróbki z suszonymi śliwkami
Do cebuli dodać 6-8 suszonych śliwek bez pestek, pokrojonych na ćwiartki, razem z jabłkiem. Zamiast brandy użyć koniaku lub porto. Śliwki nadają pastie ciemniejszy kolor i lekko korzenną słodycz, która dobrze pasuje do chleba żytniego.
Jabłko można wtedy zredukować do połowy, żeby całość nie wyszła zbyt słodka.
Pasztet z wątróbki drobiowej i wieprzowej
Połowę wątróbki drobiowej (250 g) zastąpić wieprzową. Ta druga ma intensywniejszy, bardziej wyrazisty smak, ale wymaga dłuższego moczenia (ok. 1,5-2 godziny w mleku) i smażenia po 3 minuty z każdej strony. Pasztet wychodzi ciemniejszy i bardziej tradycyjny w smaku.
Jeśli ma być delikatny, lepiej zostać przy samej drobiowej.
Najczęstsze problemy i przechowywanie
Gorycz wynika zwykle z pozostawionych zielonych plam, przesmażenia wątróbki albo zbyt mocno zrumienionej cebuli. Szarawy, ziarnisty pasztet to znak, że wątróbka została przegotowana. Rozwarstwienie tłuszczu zwykle oznacza zbyt gorącą masę w momencie dodawania masła.
W lodówce pasztet z zalewą maślaną wytrzymuje 5-7 dni, a po przekrojeniu zalewy, czyli po otwarciu słoika, najlepiej zjeść go w ciągu 3-4 dni. Zamrażanie jest możliwe do 2-3 miesięcy, ale konsystencja po rozmrożeniu bywa nieco mniej gładka. Pasztet nie nadaje się do pasteryzowania w słoikach na długie przechowywanie, bo nie ma tu gwarancji bezpieczeństwa mikrobiologicznego.
Podawanie
Pasztet wyjąć z lodówki 30 minut przed podaniem, wtedy masło zmięknie i pasta będzie się równo smarować. Najlepiej smakuje na świeżym chlebie na zakwasie albo na grzance z żytniego pieczywa. Pasuje do niego ogórek kiszony, konfitura z czerwonej cebuli, żurawina lub cierpka marynowana gruszka, bo kwaśny dodatek równoważy tłustą, słodkawą pastę.
