Szynka parzona potrafi zaskoczyć soczystością nawet bez peklowania i wielodniowego przygotowania. Wystarczy świeży kawałek mięsa, dobrze doprawiony wywar i temperatura wody utrzymywana w granicach 80–85°C. Zamiast gotować szynkę do miękkości na mocnym ogniu, należy ogrzewać ją spokojnie, aż środek osiągnie 70–72°C. Tak przygotowana nadaje się zarówno na ciepły obiad, jak i do cienkiego krojenia na kanapki. Najważniejszym sprzętem będzie tutaj termometr kuchenny – znacznie bardziej przydatny niż zegarek.
Składniki na soczystą szynkę parzoną
Proporcje wystarczą na około 8–10 porcji. Najlepiej wybrać zwarty kawałek szynki wieprzowej bez kości, o wadze 1,2 kg, z niewielką warstwą tłuszczu. Mięso nie musi być idealnie chude: odrobina tłuszczu poprawia smak, choć nie zastąpi pilnowania temperatury.
- 1,2 kg świeżej szynki wieprzowej bez kości, niepeklowanej i nienastrzykiwanej
- 18 g soli do natarcia mięsa
- 2,5 l wody lub tyle, aby przykryła mięso na około 2 cm
- 25 g soli do wywaru, czyli 10 g na każdy litr wody
- 5 ząbków czosnku
- 3 liście laurowe
- 6 ziaren ziela angielskiego
- 1 łyżeczka ziaren czarnego pieprzu
- 1 łyżeczka suszonego majeranku
- 1 niewielka cebula, przekrojona na pół
- opcjonalnie: 4 lekko rozgniecione jagody jałowca
Potrzebny będzie również niezbyt szeroki garnek, termometr z sondą oraz sznurek wędliniarski, jeśli kawałek mięsa ma nieregularny kształt. Najwygodniej używać sondy, którą można pozostawić w szynce podczas parzenia.
Przygotowanie szynki parzonej krok po kroku
-
Oczyścić i posolić mięso. Odciąć luźne błony oraz zwisające fragmenty tłuszczu, ale nie zdejmować całej cienkiej warstwy tłuszczowej. Osuszyć szynkę ręcznikiem papierowym. Natrzeć równomiernie 18 g soli, przełożyć do dopasowanego naczynia, przykryć i wstawić do lodówki na 18–24 godziny. Nie trzeba nakłuwać mięsa ani nacinać go nożem.
-
Nadać szynce równy kształt. Po wyjęciu z lodówki osuszyć powierzchnię; soli nie spłukiwać. Jeśli kawałek jest rozłożysty, związać go sznurkiem co 3–4 cm. Chodzi o wyrównanie grubości, a nie mocne ściśnięcie. Nie należy ciasno rolować kilku płatów mięsa – taki produkt wymaga innego podejścia niż jeden zwarty mięsień.
-
Przygotować aromatyczny wywar. Do garnka wlać wodę, dodać sól przeznaczoną do wywaru, lekko rozgnieciony czosnek, cebulę i wszystkie przyprawy. Doprowadzić do wrzenia, następnie gotować łagodnie przez 10 minut. Na tym etapie w garnku nie ma jeszcze mięsa, więc wrzenie jest jak najbardziej na miejscu.
-
Obniżyć temperaturę i włożyć szynkę. Zmniejszyć ogień i poczekać, aż wywar osiągnie około 85°C. Zanurzyć mięso, a sondę umieścić w jego najgrubszym miejscu, możliwie blisko geometrycznego środka. Końcówka nie powinna tkwić w tłuszczu ani dotykać dna garnka. Po dodaniu chłodnej szynki temperatura płynu spadnie – należy podnosić ją spokojnie, bez gwałtownego zagotowywania.
-
Parzyć bez bulgotania. Utrzymywać wodę w temperaturze 80–85°C, na najmniejszym palniku, z pokrywką lekko uchyloną. Dla kawałka o wadze 1,2 kg zwykle potrzeba około 90–130 minut, liczonych od powrotu wywaru do właściwej temperatury. To przedział orientacyjny: gruba, kulista szynka będzie nagrzewać się dłużej niż podłużna. Jeśli mięso wystaje ponad płyn, dolać gorącej wody.
-
Sprawdzić temperaturę w środku. Zakończyć parzenie, gdy najchłodniejsza część mięsa osiągnie 70–72°C. Przy odczycie 70°C utrzymać tę temperaturę przez co najmniej 2 minuty. Warto sprawdzić jeszcze drugi punkt obok środka, zwłaszcza przy nieregularnym kawałku. Nie należy przedłużać parzenia „na wszelki wypadek” o kolejne pół godziny.
-
Wyjąć i podać albo szybko schłodzić. Do podania na ciepło przełożyć szynkę na półmisek i zostawić na 10–15 minut, luźno osłoniętą folią. Kroić w poprzek włókien. Jeśli ma służyć jako wędlina, po krótkim odpoczynku rozpocząć szybkie chłodzenie, zamiast zostawiać mięso w gorącym garnku na kilka godzin.
Szynka ma się parzyć, a nie gotować. Pojedyncze drobne pęcherzyki przy ściankach garnka nie przeszkadzają, ale wyraźne bulgotanie oznacza zbyt wysoką temperaturę. Mocniejszy ogień nie przyspieszy równomiernie ogrzewania środka – przede wszystkim przesuszy zewnętrzne warstwy.
W jakiej temperaturze parzyć szynkę, żeby nie była sucha?
Temperatura wody a temperatura wewnątrz szynki
80–85°C dotyczy wywaru, natomiast 70–72°C – wnętrza mięsa. Tych wartości nie należy stosować zamiennie. Woda musi być cieplejsza od docelowej temperatury szynki, aby ogrzewanie przebiegało w rozsądnym czasie.
W domowej kuchni najłatwiej kontrolować proces dwoma termometrami: jednym w płynie, drugim w mięsie. Przy jednym urządzeniu można okresowo sprawdzać wywar, a pod koniec częściej mierzyć środek szynki. Po kontakcie z niedogotowanym mięsem sondę trzeba umyć przed kolejnym użyciem.
Nie warto utrzymywać wody tuż przy 100°C. Powierzchnia mięsa szybko się wtedy przegrzewa, włókna mocniej się kurczą i oddają więcej soków. Szynka może pozostać wilgotna w środku, a jednocześnie mieć suchą, kruszącą się obwódkę. Spokojne parzenie wyraźnie ogranicza ten problem.
Ile czasu parzyć szynkę o innej wadze?
Popularne przeliczenie „godzina na kilogram” bywa pomocne wyłącznie przy wstępnym planowaniu. O czasie mocniej decyduje grubość kawałka niż jego masa. Dwie szynki ważące kilogram mogą potrzebować różnego czasu, jeśli jedna jest długa i wąska, a druga prawie kulista.
Przy mniejszym kawałku, ważącym około 800 g, warto rozpocząć sprawdzanie środka po godzinie parzenia. Przy szynce 1,5–1,8 kg trzeba zarezerwować więcej czasu, niekiedy ponad dwie godziny. O zakończeniu obróbki nadal rozstrzyga termometr, a nie sam upływ czasu.
Kolor również nie daje pewnej odpowiedzi. Świeża, niepeklowana szynka po obróbce będzie najczęściej szarobeżowa, a nie różowa jak sklepowa wędlina peklowana. Nie ma potrzeby dodawania peklosoli tylko dla koloru; nie jest ona zamiennikiem zwykłej soli stosowanym w dowolnych proporcjach.
Wartości odżywcze szynki parzonej
Porcja 100 g gotowej szynki dostarcza orientacyjnie 170–210 kcal, 27–30 g białka i 6–10 g tłuszczu. Węglowodany występują w śladowej ilości. Wartości zależą przede wszystkim od otłuszczenia wybranego kawałka oraz ilości utraconej wody.
Zawartości soli nie da się dokładnie wyliczyć przez proste zsumowanie składników, ponieważ znaczna jej część pozostaje w wywarze. Przy konieczności ścisłego ograniczania sodu należy uwzględnić, że jest to mięso solone zarówno przed parzeniem, jak i podczas obróbki.
Jak schłodzić i przechowywać szynkę na kanapki?
Szynki przeznaczonej do krojenia na zimno nie należy studzić przez noc w wywarze. Duży garnek bardzo wolno traci ciepło, a mięso zbyt długo pozostaje w temperaturze sprzyjającej namnażaniu bakterii. Dodatkowo gorący płyn przedłuża obróbkę i może pogorszyć soczystość.
Po krótkim odpoczynku przełożyć mięso do szczelnej torby przeznaczonej do kontaktu z ciepłą żywnością i zanurzyć w kąpieli z zimnej wody oraz lodu, pozostawiając zamknięcie nad powierzchnią. Obracać pakunek i uzupełniać lód. Nie pozostawiać szynki w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny; po wstępnym schłodzeniu przenieść ją do lodówki, nie czekając, aż samoistnie wystygnie na blacie.
Przechowywać w temperaturze do 4°C przez 3–4 dni, w zamkniętym pojemniku. Najrówniejsze plastry wychodzą po kilku godzinach chłodzenia, dlatego na kanapki najlepiej przygotować szynkę dzień wcześniej. Kroić tylko potrzebną ilość – pozostawiona w większym kawałku wolniej obsycha.
